Yoga in Station Breda: rust en aandacht midden in de dynamiek
Bijgewerkt op: 10 sep
“Yoga in een station? Is dat niet veel te druk?”
Die vraag krijgen we regelmatig.
Toen ik in 2020 nadacht over een yogastudio in Station Breda, had ik zelf ook mijn twijfels. Yoga associeer je misschien eerder met stilte, natuur of een afgelegen studio dan met reizigers, treinen en omroepberichten.
Toch bleek juist die combinatie bijzonder te werken.
Onze studio ligt midden in het station, maar zodra je binnenstapt verandert de sfeer. Je rolt je mat uit, vertraagt en brengt je aandacht naar wat er op dat moment is.
En ja: soms hoor je een trein. Of een omroepbericht. Of mensen in de stationshal.
Voor veel deelnemers wordt juist dát onderdeel van de oefening.
Je hebt geen volledige stilte nodig om yoga te beoefenen
Tijdens yoga en meditatie proberen we de omgeving niet altijd eerst perfect te maken voordat we kunnen ontspannen.
Er kan een geluid zijn. Een gedachte. Iemand die beweegt. Een trein die vertrekt.
Mindfulness gaat onder andere over het opmerken van wat er gebeurt, zonder dat je overal meteen iets mee hoeft te doen.
Een geluid uit het station kan daardoor onderdeel worden van de oefening: horen — opmerken — voelen wat het met je doet — en de aandacht weer terugbrengen.
Verschillende deelnemers vertellen dat ze daardoor in de studio leren oefenen met geluiden die ze normaal gesproken snel als storend ervaren. Niet doordat het geluid verdwijnt, maar doordat hun reactie erop soms verandert.
Dat vind ik een belangrijk verschil.
Geluiden vermijden is niet altijd de enige oplossing
Wanneer je gevoelig bent voor geluid, is het logisch om rust te zoeken of geluid te dempen. Dat kan op sommige momenten ook precies zijn wat je nodig hebt.
Tegelijk weten we uit onderzoek naar geluidsgevoeligheid en hyperacusis dat voortdurende geluidsvermijding of overmatig gebruik van gehoorbescherming in normale, veilige geluidsomgevingen niet altijd gunstig is. Experimenteel onderzoek waarbij normaalhorende volwassenen langere tijd een oor afsloten met een oordop liet tijdelijke veranderingen in luidheidswaarneming en auditieve verwerking zien.
In de behandeling van hyperacusis wordt daarom vaak juist gewerkt met zorgvuldige, geleidelijke blootstelling aan verdraagbare geluiden, gecombineerd met begeleiding en ontspanning. Een recente studie naar zo'n aanpak liet afgenomen geluidsgevoeligheid zien, hoewel grotere en beter gecontroleerde studies nog nodig zijn.
Dat betekent nadrukkelijk niet dat noise-cancelling oordopjes “slecht” zijn.
Bij harde of schadelijke geluiden is gehoorbescherming verstandig. En wanneer je ziek, uitgeput of sterk overprikkeld bent, kan het tijdelijk verminderen van prikkels precies passend zijn. De vraag is niet: oordoppen wel of niet?
De vraag is eerder:
helpt deze manier van omgaan met geluid mij op dit moment, of maakt ze mijn wereld steeds kleiner?
De geluiden in het station zijn geen therapie
Wij gebruiken stationsgeluiden niet als formele exposuretherapie.
We zetten geen geluid harder, bouwen geen blootstellingsschema op en verwachten niet dat iemand zich door een prikkel heen werkt.
De geluiden zijn er simpelweg.
En wanneer ze binnenkomen, kun je ermee oefenen.
Sommige deelnemers merken bijvoorbeeld dat ze een omroepbericht eerst onmiddellijk als storend ervaren, maar na verloop van tijd gemakkelijker kunnen registreren: daar is geluid — zonder dat hun hele aandacht ernaartoe hoeft.
Anderen hebben juist een dag waarop eenzelfde geluid te veel is.
Ook dat is informatie.
Yoga gaat voor mij niet over jezelf dwingen minder gevoelig te zijn. Het gaat over waarnemen wat er gebeurt en leren onderscheiden wat je nodig hebt.
En als je snel overprikkeld bent?
Dan is het belangrijk dat “leren omgaan met geluid” niet verandert in “je moet er maar aan wennen”.
Overprikkeling is geen gebrek aan wilskracht.
Bij migraine, Long COVID, post-virale klachten of andere vormen van beperkte belastbaarheid kan geluid daadwerkelijk veel energie kosten. Daarom moet omgaan met prikkels altijd worden afgestemd op de persoon en de situatie.
In onze lessen mag je:
een rustigere plek in de studio kiezen;
je ogen sluiten;
oordoppen, zonnebril of andere bescherming dragen;
een oefening overslaan;
tussendoor rusten;
even minder deelnemen;
of aangeven dat iets te veel is.
Soms is de meest passende reactie op een prikkel dus: erbij blijven.
En soms is het: de prikkel verminderen.
Beide kunnen goed zelfmanagement zijn.
Bij Long COVID is pacing belangrijker dan exposure
Dat onderscheid wil ik expliciet maken.
Bij mensen met Long COVID en post-exertionele klachten gebruiken we de stationsomgeving niet als een trainingsmiddel om de prikkeltolerantie steeds verder op te bouwen.
Onze werkwijze is pacing-informed.
Dat betekent dat we rekening houden met de energie die die dag beschikbaar is, met lichamelijke én cognitieve en zintuiglijke belasting en met het feit dat een reactie soms pas later die dag of de volgende dag zichtbaar wordt.
Geluid is daarbij gewoon één mogelijke vorm van belasting.
Wanneer iemand merkt dat een les mét omgevingsgeluid te veel kost, dan is dat geen signaal dat die persoon “meer moet oefenen”. Het kan juist betekenen dat er minder belasting nodig is.
Tegelijk vertellen deelnemers ons ook dat het prettig kan zijn om in een veilige setting te ervaren dat niet ieder geluid vermeden hoeft te worden.
Die twee dingen kunnen naast elkaar bestaan.
Rust midden in het dagelijks leven
Wat ik zelf interessant vind aan deze locatie, is het contrast.
Buiten reizen mensen naar hun werk, halen koffie, kijken op de klok en proberen hun trein te halen.
Binnen hoef je even nergens naartoe.
Je hoeft niet sneller, leniger of sterker te worden. Je hoeft zelfs niet per se ontspannen te raken.
Je komt oefenen met aandacht.
Juist daardoor ervaren veel deelnemers de studio als een duidelijke onderbreking van hun dag. Vanuit werk of trein stap je de ruimte binnen, en een uur later loop je weer rechtstreeks het dagelijks leven in.
Geen perfecte stilte.
Geen afgesloten wellnesswereld.
Maar yoga midden in het gewone leven.
Verschillende lessen, verschillende manieren van oefenen
Niet iedere yogales bij You are the Buddha is hetzelfde.
In actievere lessen zoals Vinyasa beweeg je vloeiender en dynamischer. Bij Yin blijf je langer in houdingen. In andere lessen ligt het accent meer op meditatie, adem of aandacht.
Daarnaast geven we Yoga & Mindfulness en het Sound Bath, beide zijn rustigste groepslessen.
Daar combineren we mindfulness, meditatie, ademobservatie, geleide ontspanning en eenvoudige bewegingen. Je ligt of zit een groot deel van de les en er is geen verplichting om alle oefeningen mee te doen.
Er is meer mindfulness dan houdingen.
Yoga & Mindfulness bij wisselende belastbaarheid
Een deel van onze werkwijze is ontwikkeld vanuit het programma dat we sinds 2021 voor mensen met Long COVID hebben opgebouwd.
Daar hebben we veel van geleerd.
Bij Long COVID en post-exertionele klachten is het niet vanzelfsprekend verstandig om steeds iets meer te doen of prikkels bewust op te voeren.
Daarom kijken we onder andere naar:
hoeveel energie er op dat moment beschikbaar is;
hoe lang iemand een houding of oefening volhoudt;
hoeveel positiewisselingen passend zijn;
hoeveel aandacht en concentratie iets vraagt;
welke invloed geluid en andere prikkels hebben;
en hoe iemand later op de sessie reageert.
Soms betekent passend oefenen dat je een geluid opmerkt en erbij kunt blijven.
Soms betekent passend oefenen dat je juist afstand neemt van die prikkel.
Pauzeren is ook deelnemen.
Wat deelnemers aan ons Long-COVID-programma rapporteerden
Ons 8-weekse yoga- en mindfulnessprogramma voor mensen met Long COVID is praktijkgericht geëvalueerd.
Van de deelnemers die de betreffende evaluatievragen beantwoordden, gaven 33 van de 33 aan dat het programma hen had geholpen. 89% rapporteerde beter met vermoeidheid om te kunnen gaan en 84% beoordeelde het totale effect als positief of zeer positief.
Deelnemers waardeerden onder andere ademobservatie, ontspanning, meer zelfbewustzijn, herkenning en contact met anderen.
Daarnaast vertellen deelnemers ons dat de lessen hen helpen om beter te merken hoe ze op prikkels reageren en om bewuster te kiezen wanneer ze erbij kunnen blijven en wanneer ze juist rust nodig hebben.
Dat laatste is een deelnemerservaring, geen bewezen behandeling voor geluidsgevoeligheid.
Maar als onderdeel van leren omgaan met een veranderde belastbaarheid is het wel relevant.
Een yogastudio die je makkelijk kunt bereiken
Een praktisch voordeel van onze locatie is moeilijk te missen.
Yoga Academy You are the Buddha bevindt zich in Station Breda, naast Starbucks.
Je stapt uit trein of bus en loopt rechtstreeks naar de studio. Vanuit het centrum hoef je niet eerst naar een buitenwijk en voor mensen die in of rond het station werken is een les gemakkelijk te combineren met de werkdag.
Juist wanneer reizen energie kost, kan die bereikbaarheid belangrijk zijn.
Is het er dan nooit rumoerig?
Natuurlijk horen we het station soms.
Het ene moment is het vrijwel stil en op een ander moment hoor je een omroepbericht, een trein of mensen in de stationshal.
We doen niet alsof die geluiden er niet zijn.
Voor veel deelnemers verdwijnen ze vrij snel naar de achtergrond. Anderen merken ze bewust op en gebruiken juist dat moment om hun aandacht terug te brengen.
En soms is een geluid gewoon irritant.
Ook dat mag.
Yoga vraagt niet dat je iedere prikkel prettig vindt.
Misschien is dat juist een van de dingen die je hier kunt oefenen: niet alles om je heen hoeft anders te worden voordat jij aandacht kunt geven aan wat er nu is.
Zelf ervaren?
Of yoga in een station voor jou werkt, kun je uiteindelijk alleen zelf beoordelen.
Bij Yoga Academy You are the Buddha kun je verschillende yogalessen volgen, van rustige tot actievere vormen.
Voor reguliere lessen kun je beginnen met een gratis proefles.
Voor Yoga & Mindfulness kost een proefles €10.
Bekijk het actuele lesrooster en kies de les die bij je past.
Yoga Academy You are the BuddhaStation Breda, naast Starbucks
---
Marlies Tobias
Yogadocent, mindfulnesstrainer, opleider & MSc Yoga Therapy-student
Opmerkingen